Stadmakers, toon je activisme

De publieke is ruimte nog steeds een plek waar niet iedereen zich welkom of veilig voelt, voor bepaalde groepen is deze zelfs ronduit gevaarlijk of discriminerend. Vaak gaat het in gesprekken over hoe we een veilige stad maken, over de inrichting van de publieke ruimte, over betere verlichting of camerabewaking, maar we moeten ook niet voorbijgaan aan onze rol als stadmaker. 

‘De publieke ruimte is van ons allen. [...] Velen hebben geprobeerd deze ruimte voor zich te claimen, maar de publieke ruimte is niet monogaam. De publiekelijke ruimte is een gedeeld tweede huis van ons allen. 

Wij die de stad maken, hebben daarom de plicht om te streven naar een publieke ruimte die verwelkomd en niet afwijst. […] Het is onze burgerplicht om voordat we iets maken, voordat we het bedenken, voordat het ademt, ons af te vragen: voor wie maken we het?’

Mensenrechtenactivist en dichter  Jerry Afriyie zette met zijn slotbetoog de toon van de dag. Hij was keynote spreker en vertelde bevlogen over hoe hij in 2010 klein begon met het aankaarten van ongelijkheid en racisme in onze publieke ruimte. Zijn grassroot activisme en strijd tegen Zwarte Piet groeide uit tot de beweging Nederland wordt Beter. Met zijn slotbetoog droeg hij het stokje over aan alle aanwezige stadmakers om zich actief in te zetten voor een rechtvaardige publieke ruimte zonder discrimiinatie. 

Wandelingen

De wandelingen die volgden, kregen daarmee een activistisch tintje. Want juist wanneer je door andermans ogen naar de stad kijkt, ga je de obstakels zien die eerder onopgemerkt bleven. Ook dit jaar nodigde RAUM vijf makers uit om vanuit hun eigen blik en met een specifieke doelgroep een wandeling vorm te geven waarin deelnemers de publieke ruimte vanuit hun perspectief ervaren. Iedere wandelingen leverden waardevolle inzichten op die in het nagesprek werden gedeeld. 

Zo werd tijdens Queer ruimte: veilig in de stad? duidelijk dat er geen vaste, veilige plekken in de stad zijn waar queer inwoners kunnen samenkomen. Bij de Vertrouwde vreemden wandeling met de pop-up Hondenclub kwam het idee voor een Hondmoetingsplek waar mensen met, en mensen zonder hond elkaar kunnen ontmoeten om vertrouwde vreemden te worden.In Green Journey liet Vloeistof de wandelaars vertragen waardoor de natuur in de stad zichtbaar werd: van de rebellie en het anarchisme van planten in de publieke ruimte kunnen we nog veel leren. Jan van Piekeren toonde in zijn Podium de stad hoe Utrecht gebaat zou zijn bij  vijf vaste plekken waar straatartiesten zonder problemen en wettelijke obstakels hun kunsten kunnen vertonen. ot slot toonde Beladen Verleden dat Utrecht een pijnlijke geschiedenis heeft die zichtbaarder en voelbaarder gemaakt moet worden in de publieke ruimte; omdat het  slavernijverleden onlosmakelijk verbonden is met het huidige leven.

Host Ramiro Gomes Monteiro stelde ten slotte in het nagesprek aan de deelnemers de vraag: Wat kun jij morgen doen om de publieke ruimte voor andere stadbewoners beter te maken? Want, zoals Jerry Afriyie het verwoordde:  alle grote veranderingen beginnen met kleine acties. 

Luisteren

Mathijs Duringhof en Pam van der Veen maakten een korte audio-doc van de wandelingen en van de keynote van Jerry Afriyie. Luister deze hier.